Mutualist sosyalist Proudhon

114439.jpg

‘Mülkiyet hırsızlıktır’

Fransız devriminin ortasında Anarşistim ulan ben diyen biri.Anarşizmin önde gelenlerinden.

Doğru cumhuriyet ve işçiler arasında mali işbirliğini kurmaya çalıştı.Bankaları değiştirecekti.Hem de kökten.Kurulan cumhuriyetlerden hep şüpheliydi.’döviz notları’

Kendisi yazılarından alaycı bir tavır sergilediğinden kolayca ilgi çekti.Gazetelerde yazı çıkardı.İşçilerin sempatisinide kazandı.

Yazılarında hükümeti eleştirdi.Mücadeleci bir gazeteci oldu.
Bi ara banka kurmaya girişti.Destekçiler tarafından problemi olmayıp makbuzların yetersizliğinden dolayı başarısız oldu.

Meclise de girmeye çalıştı.O da başarısız oldu.

Fransa devriminde yapılan kötülüklerden ötürü daha barışçıl bir uzlaşma vaat etti.Devrimi eleştirdi.Kendisi devrime tabi ki sevindi.Ama devrim öyle olmamalıydı ona göre.

Ardından da trajik olaylar gelişti.

Devrimden sonra Proudhon meclise oynadı.Yapılan ekonomik reformlara karşıydı.Sosyal reformu savundu.Mecliste ‘mülkiyetin kaldırılması’ gerektiğinden bahsetti.Meclis tarafından kınandı.

Proudhon sol koalisyonunu kuracaktı.Fikir ayrılılarından ötürü başarısız oldu.Sol koalisyonunu kurulmasında rol oyayacak ikinci bir isimle yolları ayrıştı.Proudhon toplumsal devrime bağlı kaldı.

Bonaparta’da sallıyor.Makalelerinde durmadan eleştirdi bu şahsı.Getirdiği değişikliklere karşı çıktı.Proudhonun sesi yükselinde susturuldu.3 yıllık hapis cezasına çarptırıldı.Hatta kaçıp saklandı.Ama yakalandı.

Hapishanede dör kitap yazdı .’Confession d’un révolutiontee’ devrimi konu almıştı. ‘Solution du problème sociale’de l reform önerilerinin spesifikliğini yazdı.’La Révolution sosyal demontrée pare coup d’état du ‘bu napolyana bir uyarı nitelindeydi.Devrimci kişiliğini ön plana çıkartması gerekiyordu.bir de ‘Philosophie du progrès’ ı yazdı.

Yazdıkları iki kanat tarafından uzunca tartışıldı.Her iki kanattan da tutarsız biri olduğunu düşündüler.Sol koalisyon ayrımı,Sosyalistlerle yaptığı tartışmalar,Bonapart’ı eleştirmesi.Bildiğiniz reformlarına karşı çıkıyor.(Üst sınıfa hitap ettiği için)

Proudhon,isçilerin kendi üretim araçlarına sahip olması gerektiklerini,üretken süresinin kontrolünü işçilere geri döndürülmesini gerektiğünü düşündü. (tanıdık değil mi?)

‘Gerçek toplumda üretici herkes olmalıdır.’

Marx ile çok ünlü bir mektuplaşmaları vardır.Marxı eleştirmiş bence de ezmiş bir kişidir.İkisinin arasındaki mektuplaşma okunması gerekir.

O halde biraz daha derinlere inelim?

Şimdi Proudhon anarşizmi mit olarak görüyordu.(Herkesin eşit,özgür,otoritenin olmadığı,herkesin birbirini anladığı bir dünya).Proudhon süreci destekliyordu.Otoriteyi kaldrımak farklı sorunlara yol açabilirdi hemde çok büyük sorunlara ,o yüzden de otorite kaldırılmamalı ama en aza indirilmeliydi.

Proudhon devrimciydi, ancak devrimi şiddetli ayaklanma ya da iç savaş demek değil, toplumun dönüşümü anlamına geliyordu. Bu dönüşüm aslında ahlaki bir nitelikteydi ve değişim arayanlardan en yüksek ahlakı istenilirdi. Devrim arzusu, onu reformlarda hüzünlendirmiyor:
Küçük reformlar, küçük ekonomiler veya küçük yanlışlar gibi şeyler yoktur. İnsanın yaşamı bir savaştır.Bundan dolayı sürekli reform yapılmalıydı.
Onun öz imgesi ılımlıydı. Kendinden daha kutlu saygı duruşuna, daha fazla milliyetçi-sana karşı tavırlara girmeye gerek olmadığını gördü.

Mülkiyet Nedir? kitaplarında  Kapitalist ekonominin doğasını ve sorunlarını analiz etti. Kapitalizmi derinden eleştiren, aynı zamanda toplumu putlaştıran çağdaş sosyalistlere giydirdi. Bağımsız veya özel bırakılmış daha iyi şeyler vardı. Ayrıca ne tür bir birliktelik organize etmesi gerektiği konusunda önemli bir soru vardı. Sömürgeler ya da komünist ütopyalar olsun, tüm sistemlerden kuşkulandı. Proudhon mantıklı biriydi.Ütopyalar insanları kurtaramazdı.Gerçekler lazımdı.